Şapkalı Hafler Kaldırıldı Mı?

Yıllardır süre gelen “Şapkalı harfler kaldırıldı mı?” sorusu günümüzde de güncelliğini korumaktadır. Kimileri kaldırıldığını düşünürken kimileri ise kaldırılıp daha sonra tekrar getirildiğini savunmuştur. Bu kargaşanın ortaya çıkma sebeplerinden biri olarak TDK’nın 2005 yılında yayımlanan İmla Kılavuzu’nda Batı dillerinden aldığı kelimeleri şapkasız olarak yer vermesi görülmektedir. TDK yabancı kelimeleri şapkasız aldığında neden böyle düşünüldüğü de ortadadır. Arapça ve Farsçadan dilimize aldığımız kelimeler bu zamana kadar şapkalı olarak imla kılavuzumuzda kendine yer bulmuştur. Batı dillerinden alınan “plaket, lahana, flama, klarnet, plastik, klavye ve plan” kelimelerinde şapka olmayışı akıllara şapkanın kaldırılmış olma ihtimalini getirmiş ve o yıllardan bu yıllara söylenti, yapılan açıklamalara rağmen açıklamaların yeteri kadar duyurulmamasından dolayı devam etmiştir.

Yapılan birçok açıklamalar bir tanesi ve güvenilir olanı eski TDK Başkanı Mustafa Sinan KAÇALİN 2016 yılında vermiş olduğu bir röportajda şapkanın hiçbir zaman kaldırılmadığını söyleyerek bu kaosa bir nokta koymaya çalışmıştır; ancak içinde bulunduğumuz 2018 yılında birçok insan tarafından bu belirsizlik sürmektedir. TDK, 1932’den bu yana yenilen basımlarda dâhil olmak üzere hiçbir Yazım Kılavuzu’nda düzeltme işaretlerinin kaldırılmasına yönelik bir karar alınmadığını belirtmiştir. Şapkalı harflerin kullanım alanlarına ve gerekliliğine bakıldığında görülmektedir ki yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri farklı olan kelimeleri ayırt etmede; Arapça ve Farsçadan dilimize giren kelimelerde ince g, k ünsüzlerinden sonra gelen a ve u harflerinin üzerinde; nispet ekinin belirtme durum eki ve iyelik eki ile karıştırılmaması durumlarında önem arz etmektedir. Tüm bu hususlar ele alındığında şapkanın dilimiz için gerekli olduğu anlaşılmaktadır. Türkçeyi etkili ve güzel kullanmada telaffuz önemli bir ayrıntıdır ve şapka Türkçeyi güzel kullanmada, doğru telaffuz etmede en etkili yol olduğu görülmektedir. Aile bireylerinden biri anlamında kullanılan “hala” kelimesi ile şimdiye değin anlamını vermek için kullanılan “hâlâ” kelimesinin bir olmadığı ve de şimdiye değin anlamı katan “hâlâ” kelimesinin “hala” kelimesinden farklı okunduğu bilinmektedir. Aynı fark alem ve âlem kelimelerinde de görülmektedir. Alem, bayrak anlamı taşırken âlem ise evren anlamı taşımaktadır. Bu kelimelerde görülen unsur Türkçede dipsiz bir kuyudur; yani daha birçok örneği vardır.

Şapkanın kalkıp kalkmadığı tartışması birçok internet sitesinde doğru bilinen yalnızlar başlığı altında kendine yer bulmaktadır. Bu durum tartışmanın ilk çıktığı yıllarda KPSS gibi sınavlara da yansıyarak öğrencileri yanlışa sürüklemiştir. Sonuç olarak şapkanın Türkçedeki yerine bakıldığında kalkmayacağı düşünülmekle beraber yapılan açıklamalar ve somut örnekler şapkanın kalkmadığı gözler önüne serilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir